ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ଯେପରି ଅଶାନ୍ତ ବଢ଼ୁଛି, ତାହା ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିକୁ ନୂତନ ଅସ୍ଥିରତାର ଦିଗକୁ ନେଉଛି। ଇରାନ , ଇସ୍ରାଏଲ ଓ ଯୁନାଇଟେଡ଼ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅବିଶ୍ୱାସ, ସାମରିକ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧା ଓ ପରୋକ୍ଷ ଆକ୍ରମଣ ଆଜିର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଗଭୀର କରିଛି। ଯଦିଓ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ଘୋଷିତ ହୋଇନାହିଁ, ତଥାପି ଡ୍ରୋନ୍ ଓ ମିସାଇଲ୍ ଆକ୍ରମଣ, ସାଇବର ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପରୋକ୍ଷ ସଂଘର୍ଷ ଜାରି ରହିଛି।
ଏହି ସଂଘର୍ଷର ମୂଳ କାରଣ ହେଉଛି ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ। ଇସ୍ରାଏଲ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଏହାକୁ ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବଡ଼ ହୁମକ ଭାବରେ ଦେଖୁଛି। ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ଇରାନ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧ ଜାରି ରଖିଛି। ଗାଜା ସଂଘର୍ଷ ପରେ ପରିସ୍ଥିତି ଅଧିକ ତିବ୍ର ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଇରାନ ପ୍ରୋ-ପାଲେଷ୍ଟିନୀ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୨୪ରେ ହୋଇଥିବା ସରାସରି ଆକ୍ରମଣ ଏହି ସଂଘର୍ଷ କୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିଥିଲା।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାରତର ଭୂମିକା ବହୁତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ। ଭାରତ ଏକ ପକ୍ଷରେ ଇରାନ ସହ ଚାବାହାର ବନ୍ଦର ଓ ଉର୍ଜା ସହଯୋଗ ରଖିଛି, ତାହା ପରି ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଇସ୍ରାଏଲ ସହ ରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିକ ସମ୍ପର୍କ ମଜବୁତ କରିଛି। ଆମେରିକା ସହ ଭାରତର କୌଶଳଗତ ଭାଗୀଦାରୀ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼। ତେଣୁ ଭାରତ ପାଇଁ ସମତୁଳିତ କୂଟନୀତି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ।
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲକ୍ଷାଧିକ ଭାରତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକତା। ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଟ୍ରାଭେଲ୍ ଆଡଭାଇଜରି, ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ଓ ଏଭାକୁଏସନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି ରଖାଯାଉଛି। ତେଲ ଆମଦାନି ଓ ବିଶ୍ୱ ବଜାରର ଅସ୍ଥିରତା ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ, ସେହିପାଇଁ ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ସ ଓ ରଣନୀତିଗତ ମଜୁତ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।
ଯୁନାଇଟେଡ଼ ନେସନ ମଞ୍ଚରେ ଭାରତ ସଦା ଶାନ୍ତି ଓ ସଂଲାପ ପକ୍ଷରେ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ବିଶ୍ୱର ଏହି ଅସ୍ଥିର ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯୁଦ୍ଧ କେବେ ବି ସମାଧାନ ନୁହେଁ; ବରଂ ଆଲୋଚନା ଓ କୂଟନୀତି ହିଁ ଦୀର୍ଘମିଆଦି ସମାଧାନର ପଥ ହୋଇପାରେ।
ସାରକଥା, ଇରାନ–ଇସ୍ରାଏଲ–ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ। ଭାରତ ପାଇଁ ଏହା ଏକ କୂଟନୀତିକ ପରୀକ୍ଷା, ଯେଉଁଠାରେ ସମତୁଳନ, ସାନ୍ତି ଓ ଜାତୀୟ ହିତକୁ ସମାନ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
