ଭୁବନେଶ୍ୱର :
ରାଜ୍ୟ ସରକାରରେ ଜଣେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ କେବଳ ଏକ ପଦବୀ ନୁହେଁ, ଏହା ସହିତ ଜଡିତ ରହିଥାଏ ବହୁତ ଦାୟିତ୍ୱ, ପ୍ରଭାବ ଓ ସରକାରୀ ସୁବିଧା। ଓଡ଼ିଶାରେ ଜଣେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁଚାରୁ ଭାବେ ଚାଲାଇବା ପାଇଁ ସରକାର ପକ୍ଷରୁ ଅନେକ ପ୍ରକାର ସୁବିଧା ଓ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଥାଏ। ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ — ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦରମା କେତେ ? କେଉଁ ସୁବିଧା ମିଳେ ? କେତେ ସୁରକ୍ଷା ଥାଏ ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ବିସ୍ତାରରେ।
ପ୍ରଥମେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଜଣେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ମାସିକ ଦରମା ଓ ଭତ୍ତା ପାଇଥାନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବେସିକ୍ ସ୍ୟାଲେରି ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭତ୍ତା ମିଳେ। ଏଥିରେ ଘର ଭଡା ଭତ୍ତା, ଯାତ୍ରା ଭତ୍ତା, ଦୈନିକ ଭତ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ସାମିଲ ରହେ। ସମୟ ସମୟରେ ସରକାର ଏହି ଦରମା ଓ ଭତ୍ତାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ କରିଥାଏ।
ଜଣେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସରକାରୀ ବାସଭବନ ମିଳିଥାଏ। ସାଧାରଣତଃ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଉଚ୍ଚ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ସରକାରୀ କ୍ୱାର୍ଟର୍ କିମ୍ବା ବଙ୍ଗଲୋ ଦିଆଯାଇଥାଏ। ଏହି ଘରଗୁଡିକର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ସରକାର କରେ। ବିଦ୍ୟୁତ୍, ପାଣି, ଫର୍ଣ୍ଣିଚର୍ ଓ ଘରୋଇ କର୍ମଚାରୀ ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥାଏ। କିଛି କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାନ୍ଧୁଣି, ପିଅନ୍ କିମ୍ବା ଅଫିସ୍ ସହାୟକଙ୍କ ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ଥାଏ।
ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସରକାରୀ ଗାଡ଼ି ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ। ସାଧାରଣତଃ ଲାଲବତୀ କିମ୍ବା VIP ଶ୍ରେଣୀର ଗାଡ଼ି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଗାଡ଼ି ସହିତ ଡ୍ରାଇଭର୍ ଓ ଇନ୍ଧନ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ସରକାର ଉଠାଇଥାଏ। ଅନେକ ସମୟରେ ଜିଲ୍ଲା ଗସ୍ତ କିମ୍ବା ଆପାତକାଳୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ପାଇଲଟ୍ ଗାଡ଼ି ଓ ଏସ୍କର୍ଟ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।
ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଜଣେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୋଲିସ୍ ସୁରକ୍ଷା ଦିଆଯାଏ। ତାଙ୍କର ପଦମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ବିପଦ ଆଶଙ୍କା ଅନୁସାରେ ସୁରକ୍ଷାର ମାପଦଣ୍ଡ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ। କେହି କେହି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗନ୍ମ୍ୟାନ୍, PSO କିମ୍ବା ଏସ୍କର୍ଟ୍ ଟିମ୍ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ। ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କିମ୍ବା ଗସ୍ତ ସମୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପୋଲିସ୍ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥାଏ।
ଏହାଛଡ଼ା ଜଣେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅଲଗା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଓ କର୍ମଚାରୀ ମିଳେ। ବିଭାଗୀୟ କାମ ପାଇଁ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ସେକ୍ରେଟାରୀ, ପର୍ସନାଲ୍ ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ, ଅଫିସ୍ ସ୍ଟାଫ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କର୍ମଚାରୀ ନିଯୁକ୍ତ ରହନ୍ତି। ଏହି ଟିମ୍ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସଭା, ଫାଇଲ୍ କାମ, ଜନସମସ୍ୟା ଓ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ କରିଥାଏ।
ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ମିଳେ। ସରକାରୀ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ସହିତ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଅନ୍ୟ ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ହସ୍ପିଟାଲରେ ମଧ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ନେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥାଏ। କେତେକ ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ ସରକାର ବହନ କରିଥାଏ। ବଡ଼ ରୋଗ କିମ୍ବା ଆପାତକାଳୀନ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଏୟାର ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଭଳି ବିଶେଷ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରେ।
ଏକ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ ସାମିଲ ହୋଇଥାନ୍ତି। ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସରକାରୀ ବୈଠକ, ଜିଲ୍ଲା ଗସ୍ତ, ଉଦ୍ଘାଟନୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ଆଧିକାରିକ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବିଶେଷ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ମିଳିଥାଏ। ବିମାନ ବନ୍ଦର, ରେଳଷ୍ଟେସନ୍ କିମ୍ବା ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସେମାନଙ୍କୁ VIP ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ।
ଅନ୍ୟପଟେ, ପଦରେ ଥିବା ସମୟରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଦୂରଭାଷ, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ। ଅନେକ ସମୟରେ ସରକାରୀ ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର, ଅଫିସିଆଲ୍ ଇମେଲ୍ ଓ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ସହାୟତା ଦିଆଯାଏ। ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଚାଲାଇବା ପାଇଁ ଏହି ସବୁ ସୁବିଧା ଦରକାରୀ ମନାଯାଏ।
ତେବେ ଏହା ସତ୍ୟ ଯେ, ଏହି ସମସ୍ତ ସୁବିଧା ସହିତ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ ଥାଏ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ। ରାଜ୍ୟର ବିକାଶ, ଲୋକଙ୍କ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ, ବିଭାଗୀୟ କାମର ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ସରକାରୀ ନୀତିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକରୀ କରିବା ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ଯଦି କୌଣସି ମନ୍ତ୍ରୀ କାମରେ ଅବହେଳା କରନ୍ତି କିମ୍ବା ବିବାଦରେ ଫସନ୍ତି, ତେବେ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ପଦରୁ ବରଖାସ୍ତ ମଧ୍ୟ କରିପାରେ।
ସାରକଥା ହେଉଛି, ଓଡ଼ିଶାରେ ଜଣେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦରମା, ସରକାରୀ ଘର, ଗାଡ଼ି, ସୁରକ୍ଷା, କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ଚିକିତ୍ସା ଓ VIP ସୁବିଧା ଭଳି ଅନେକ ସୁବିଧା ମିଳିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ସୁବିଧା ପଛରେ ରହିଛି ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଶାସନକୁ ସଫଳ ଭାବରେ ଚାଲାଇବାର ଗୁରୁତର ଦାୟିତ୍ୱ।
