ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:
Special Intensive Revision ବା SIRକୁ ନେଇ ଦେଶରେ ଚାଲିଥିବା ବିତର୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏବେ Form 6ରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା Declarationକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଆହୁରି ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସ୍ୱଚ୍ଛତା, Form 6 ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆଇନଗତ ଆଧାର ଏବଂ ଏହା ପଛରେ ଥିବା ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ଗୁରୁତର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ବେଞ୍ଚ ପକ୍ଷରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଟିପ୍ପଣୀ ଆସିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ବିବାଦରେ ଥିବା modified Form 6କୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଅନୁମୋଦନ କରିନାହାନ୍ତି ବୋଲି କୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଏଠାରୁ ହିଁ ମାମଲାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି Form 6ରେ ଏହି ଅତିରିକ୍ତ Declaration କିଏ ଯୋଡ଼ିଲା? କେଉଁ ଅଧିକାର ଅଧୀନରେ ଏହା ଯୋଡ଼ାଗଲା? ଏଥିପାଇଁ କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରାଗଲା? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ପାଇଁ କୋର୍ଟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରେକର୍ଡ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍, ମାମଲାର ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ରାଜନୈତିକ ଦାବି କିମ୍ବା ମିଡିଆ ରିପୋର୍ଟ ଉପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ମୂଳ ଦଲିଲ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ରେକର୍ଡ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହେବ।
ବିବାଦର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଥିବା Declarationରେ SIR ସମୟରେ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ନିଜ ନାମ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ପରିବାରର ପୂର୍ବ ପିଢ଼ିର ନାମ ପୂର୍ବତନ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଥିଲା କି ନାହିଁ, ସେପରି ତଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ବିବରଣୀ ଚାହିଁଥିବା ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ଏଠାରେ ଆଉ ଏକ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଉଛି। Form 6 ଏକ statutory form। ତେଣୁ ଏହାର ମୂଳ ଫର୍ମାଟ୍ କିମ୍ବା ଆବଶ୍ୟକତାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ଅଧିକାର କାହା ପାଖରେ ରହିଛି ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ କେଉଁ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆବଶ୍ୟକ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁରେ। ତେବେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର ଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଆୟୋଗ ପକ୍ଷରୁ ଏହା statutory Form 6କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ, SIR ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ Declaration ଭାବେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ତେଣୁ ଏହି ଦୁଇଟି ଦାବି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକୃତ ଆଇନଗତ ସ୍ଥିତି କଣ, ତାହା ରେକର୍ଡ ଯାଞ୍ଚ ପରେ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
ଏହି ମାମଲାରେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ନୋଟିସ୍ ଜାରି ହୋଇଥିବା ଖବର ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଆଧାର କରି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା କହିବା ଆଇନଗତ ଭାବେ ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ ଯେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଆଇନ ଭାଙ୍ଗିଛି। ନୋଟିସ୍ ଜାରି ହେବା ଅର୍ଥ ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରମାଣିତ ହେବା ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମୂଳ ଆଧାର ହେଉଛି ଭୋଟର ତାଲିକା। ସେହି ତାଲିକାରେ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା, କାଟିବା କିମ୍ବା ସଂଶୋଧନ କରିବା ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଆଇନଗତ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ। କୋର୍ଟ ଯେଉଁ ରେକର୍ଡ ମାଗିଛନ୍ତି, ସେଥିରୁ Form 6ରେ Declaration ଯୋଡ଼ିବାର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଅଧିକାର ଓ ଆଇନଗତ ଆଧାର ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ କେବଳ Form 6କୁ ନେଇ ନୁହେଁ। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କୌଣସି ନୂଆ Declaration ଯୋଡ଼ାଗଲେ, ତାହାର ଆଇନଗତ ଆଧାର ଓ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କେତେ ସ୍ପଷ୍ଟ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଏବେ ରେକର୍ଡ ଓ ଅଦାଲତର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶୁଣାଣି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛି।
