ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ ଯୁଗରେ Artificial Intelligence (AI) ମାନବ ଜୀବନକୁ ବହୁତ ସହଜ ଓ ସୁବିଧାଜନକ କରିଦେଇଛି। ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ବ୍ୟବସାୟ, ମିଡିଆ—ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ AI ଏକ ନୂତନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଯେପରି ଉନ୍ନତିର ମାଧ୍ୟମ, ସେପରି ଅପବ୍ୟବହାରର ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ହୋଇଉଠିଛି।
ସମ୍ପ୍ରତି ଦେଖାଯାଉଛି କିଛି ଅସାମାଜିକ ବ୍ୟକ୍ତି AI ମାଧ୍ୟମରେ ଭୁଲ ଭିଡିଓ (Deepfake) ଓ ଭ୍ରାନ୍ତିକର ଫଟୋ ସୃଷ୍ଟି କରି ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରୁଛନ୍ତି। କେବେ କେବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଅନ୍ୟ ଭିଡିଓରେ ଲଗାଇ ଭୁଲ ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରଚାର କରାଯାଉଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମାଜରେ ଅସନ୍ତୋଷ, ଭୟ ଓ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଯଥା Facebook, YouTube ଓ X ରେ ଏପରି ଭିଡିଓ ବେଗରେ ଭାଇରାଲ ହେଉଥିବାରୁ ସମସ୍ୟା ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର ହୋଇଯାଉଛି। ଅନେକ ସମୟରେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଭାବି ଶେୟାର କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଭ୍ରାନ୍ତିକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇଦେଉଛି।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—AI ର ଏହି ଅପବ୍ୟବହାର କିପରି ରୋକାଯିବ?
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ପ୍ରଥମେ ସରକାରୀ ମାନ୍ୟରେ କଡା ଆଇନ ଲାଗୁ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ସାଇବର ଅପରାଧ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡକୁ ଆହୁରି କଠୋର କରାଯିବା ଉଚିତ। ଭାରତର IT Act ଅନୁସାରେ ଏପରି ଅପରାଧ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାକୁ ଆହୁରି ଶକ୍ତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ମତ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି।
ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ସମାଧାନ ଖୋଜାଯାଉଛି। AI ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା କଣ୍ଟେଣ୍ଟକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ନୂତନ detection tools ବିକାଶ ହେଉଛି। ବଡ଼ ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀ ଯଥା OpenAI ଓ Google ଏହି ଦିଗରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ AI-generated କଣ୍ଟେଣ୍ଟରେ watermark ଓ label ଲଗାଇବାକୁ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।
ତୃତୀୟତଃ, ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଭୁଲ କଣ୍ଟେଣ୍ଟକୁ ଶୀଘ୍ର ହଟାଇବା, fact-checking system ଲାଗୁ କରିବା ଓ user report କୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସବୁଠୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି—ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସଚେତନତା। ଲୋକମାନେ କୌଣସି ଭିଡିଓ କିମ୍ବା ଫଟୋକୁ ଦେଖି ସହଜରେ ବିଶ୍ୱାସ ନକରି, ତାହାର ସତ୍ୟତା ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଦରକାର। ଏହାସହିତ, ଅଜଣା ଓ ସନ୍ଦେହଜନକ କଣ୍ଟେଣ୍ଟକୁ ଶେୟାର ନକରିବା ଉଚିତ।
ଶେଷରେ କୁହିବାକୁ ଗଲେ, AI ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି। ଏହାର ଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର ମାନବ ସମାଜକୁ ଆଗକୁ ନେବ, କିନ୍ତୁ ଅପବ୍ୟବହାର ସମାଜ ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ସେହିପରି ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ଆଇନ ଓ ସଚେତନତା—ଏହି ତିନୋଟିର ସମନ୍ୱୟରେ ମାତ୍ର ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ।
